Biała lista podatników VAT - Aprosystem


biała lista podatników vat

We wrześniu 2019 roku w prawie podatkowym zaczęła obowiązywać tzw. biała lista podatników VAT (z angielskiego white list). Zawiera ona różnego rodzaju dane dotyczące płatników i ma na celu pomoc w prawidłowej weryfikacji kontrahentów. Jak dokładnie działa ten rejestr? W jaki sposób można uzyskać do niego dostęp i jakie konsekwencje niesie za sobą jego wprowadzenie?

Cele powstania białej listy podatników

Biała lista podatników stanowiąca jeden wykaz podatników VAT została wprowadzona na mocy ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1018), która zaczęła obowiązywać od 1 września 2019 roku. Powodem zastosowania takiego rozwiązania prawnego jest sprawna weryfikacja aktualnych i potencjalnych kontrahentów. Celem białej listy jest też ograniczenie ryzyka związanego z zakwestionowaniem przez organy podatkowe prawa do odliczenia podatku naliczonego przez weryfikację kontrahentów i chęć zmniejszenia szansy obywateli na udział w karuzelach VAT, czyli oszustwach podatkowych. 

Poprzez dostęp do białej listy można sprawdzić, czy kontrahent jest czynnym płatnikiem VAT, poznać podstawę prawną przy uwzględnieniu której kontrahentowi odmówiono rejestracji, wykreślono go z rejestru lub przywrócono zarejestrowanie jako podatnika VAT, a także potwierdzić numer rachunku bankowego, poprzez który dochodzi do rozliczenia. 

Biała lista podatników – gdzie można ją znaleźć?

Za prowadzenie listy białych podatników odpowiada szef Krajowej Administracji Skarbowej (określany jako szef KAS). Dane dotyczące płatników VAT są pobierane z dostępnych rejestrów publicznych, nie trzeba nic robić, aby znaleźć się na liście. Dostęp do niej można uzyskać na stronie internetowej Ministerstwa Finansów oraz w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). 

Każdy może sprawdzić dane płatników VAT, co oznacza, że lista jest nieograniczona podmiotowo. W wyszukiwarkę wystarczy wpisać imię i nazwisko albo nazwę firmy lub numer konta, numer REGON lub NIP. Dostępne na wskazanych wyżej stronach internetowych wyszukiwarki są przejrzyste, dzięki czemu łatwo się z nich korzysta. 

W białej liście uwzględnione są dane aktualne na dzień zadawania pytania. Ograniczone są one do lat 5 poprzedzający rok, w którym dochodzi do sprawdzenia kontrahenta. Wiąże się to z tym, że zwykle sytuacja kontrahenta sprzed 5 lat nie ma wpływu na rozliczenie z podatku VAT (przedawnienie zobowiązań)

Jakie dane mogą znaleźć się w rejestrze?

  • nazwa firmy lub imię i nazwisko przedsiębiorcy,
  • numer, za pomocą którego podmiot został zidentyfikowany na potrzeby podatku (o ile taki numer został nadany),
  • numer REGON (o ile został nadany),
  • numer PESEL (dotyczy osób fizycznych),
  • numer KRS (o ile został nadany),
  • adres siedziby w przypadku osób prawnych lub adres stałego miejsca prowadzenia działalności w stosunku do osób fizycznych; jeśli nie ma takiego miejsca, wskazany jest adres rejestracyjny,
  • imiona i nazwiska osób, które wchodzą w skład organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu, w tym ich numer NIP albo PESEL,
  • imiona i nazwiska prokurentów oraz ich numery NIP albo PESEL,
  • nazwa firmy lub imię i nazwisko wspólnika oraz jego NIP albo numer PESEL,
  • data rejestracji, odmowy rejestracji, wykreślenia z rejestru i ponownego wpisu jako podatnik VAT,
  • podstawa prawna dotycząca rejestracji, odmowy rejestracji, wykreślenia i przywrócenia na listę.

Ważną informacją ujętą w białej liście podatników VAT jest numer rachunku rozliczeniowego, z którym wiązane jest prowadzenie działalności gospodarczej. 

Aktualizacja wykazu odbywa się raz na dobę we wszystkie dni robocze. W przypadku sprawdzenia poprawności numeru rachunku bankowego podatnik otrzyma informację, o dacie i godzinie sprawdzenia. Jeśli dzień zlecenia przelewu będzie pokrywał się z dniem sprawdzenia numeru rachunku, można mieć pewność, że pieniądze trafią na właściwy i aktualny rachunek bankowy. 

W rejestrze nie ma danych dotyczących:

  • numeru rachunków rozliczeniowych lub imiennych rachunków w SKOK, co do podmiotów, których naczelnik urzędu skarbowego nie zarejestrował albo wykreślił z rejestru jako podatników VAT, dotyczy także osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej,
  • w przypadku osób, które na podstawie stosownej ustawy zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej, nie będą widoczne dane takie jak: numer PESEL, imiona i nazwiska osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu, ich NIP lub PESEL, imiona i nazwiska prokurentów oraz ich NIP lub PESEL, imię i nazwisko lub firma wspólnika oraz jego NIP lub PESEL,
  • numerów zagranicznych rachunków bankowych podmiotów zagranicznych, którzy w Polsce są zarejestrowani jako czynni podatnicy VAT.

Szef KAS z urzędu wykreśli z listy podmioty, które

  • nie zostały zarejestrowane jako podatnicy VAT (odmówiono im wpisu do rejestru),
  • zostały wykreślone z rejestru przez naczelnika urzędu skarbowego.

Odbywa się to po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiły wymienione wyżej zdarzenia. Termin 5-letni obowiązuje nie bez powodu, bo ma na celu ochronę podatników. Mogą oni zweryfikować wstecz transakcje z danymi kontrahentami. 

Z urzędu lub na wniosek podatnika szef KAS może usunąć lub sprostować dane ujęte w wykazie, które nie są zgodne ze stanem rzeczywistym, nie dotyczy to jednak danych osobowych. Szef KAS może odmówić w drodze decyzji usunięcia lub sprostowania danych, jeżeli takie działanie spowodowałoby niezgodność ze stanem rzeczywistym.

Solidarna odpowiedzialność

Od 1 stycznia 2020 roku do Ordynacji podatkowej ma zostać wprowadzona instytucja odpowiedzialności solidarnej. Dotyczy ona podatnika, na rzecz którego dokonano dostawy towaru lub wyświadczono usługę i podmiotu, który dokonał dostawy lub wyświadczył usługę za jego zaległości VAT w zakresie obejmującym te zdarzenia, jeśli zapłata zostanie przekazana na rachunek inny niż wskazany w wykazie. Odpowiedzialność solidarna ma obowiązywać tylko wtedy, gdy wysokość transakcji przekroczy kwotę 15 000 złotych. W takim wypadku podatnik nie będzie mógł zaliczyć kosztów uzyskania przychodu ponad kwotę 15 000 złotych, niezależnie od tego, na ile transakcji zostanie podzielona płatność. 

Będzie jednak istniała możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności. W tym celu najpóźniej 3 dni od dokonania wpłaty na niewłaściwy rachunek konieczne będzie poinformowanie naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla sprzedawcy.

Podsumowując, solidarna odpowiedzialność będzie miała miejsce, kiedy zostaną spełnione 3 warunki:

  • kwota transakcji jest wyższa niż 15 000 złotych,
  • płatność została zrealizowana na rachunek inny niż wskazany w białej liście,
  • podatek obejmuje konkretną dostawę towarów lub świadczenie usług.

Warto wspomnieć, że do kosztów uzyskania przychodów nie można zaliczyć płatności, która, choć zgodnie z ustawą Prawo przedsiębiorców powinna być dokonana na rachunek bankowy, nie została w ten sposób uregulowana. 

W sytuacji, gdy płatność zostanie zrealizowana w kilku transzach, a część z nich zostanie przekazana na nieprawidłowy rachunek bankowy, to ta część nie może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodu.

Należy podkreślić, że przedsiębiorca nie poniesie żadnych konsekwencji, jeśli kontrahent poda nieaktualny lub błędny rachunek w wykazie.

 

Musisz być zalogowany by dodać post